Wat is personenschade?
Personenschade is een verzamelbegrip voor alle schade die ontstaat wanneer iemand gewond raakt of overlijdt door toedoen van een ander. Hier lees je wat eronder valt en wanneer je aanspraak kunt maken op vergoeding.
Je hebt misschien wel eens gehoord van letselschade. Personenschade is een breder begrip. Waar letselschade gaat over de schade die jij als slachtoffer lijdt, omvat personenschade ook de schade die anderen lijden. Denk aan nabestaanden bij een dodelijk ongeval.
Personenschade ontstaat wanneer iemand gewond raakt of overlijdt door een ongeval of incident waarvoor een ander aansprakelijk is. De verzekeraar van die aansprakelijke partij vergoedt de schade. Je hoeft hier zelf niets voor te betalen.
Personenschade vs zaakschade
Naast personenschade bestaat er ook zaakschade. Zaakschade is schade aan je bezittingen: je auto, fiets, kleding of telefoon. Bij veel ongevallen ontstaan beide soorten schade. Denk aan een kapotte jas na een hondenbeet, of autoschade na een aanrijding. Deze zaakschade wordt samen met je personenschade vergoed.
De drie vormen van personenschade
Letselschade
De schade die je zelf lijdt door lichamelijk of psychisch letsel. Dit is de meest voorkomende vorm van personenschade. Denk aan medische kosten, inkomensverlies en smartengeld.
Meer over letselschade →Overlijdensschade
Wanneer iemand overlijdt door een ongeval, hebben nabestaanden recht op vergoeding. Dit omvat de begrafeniskosten en het wegvallen van het inkomen van de overledene (gederfd levensonderhoud).
Affectieschade
Een vergoeding voor het verdriet en leed dat naasten ervaren. Dit geldt bij ernstig blijvend letsel of overlijden. De wet bepaalt welke naasten hiervoor in aanmerking komen en wat de bedragen zijn.
Welke schade kun je vergoed krijgen?
Bij personenschade heb je recht op vergoeding van twee soorten schade: materiële schade en immateriële schade.
Materiële schade
Concrete, meetbare kosten en financieel verlies.
- Medische kosten Ziekenhuis, fysiotherapie, medicijnen, hulpmiddelen
- Inkomensverlies Gemiste inkomsten door arbeidsongeschiktheid
- Huishoudelijke hulp Als je het huishouden niet meer zelf kunt doen
- Reiskosten Naar behandelingen, ziekenhuis, revalidatie
- Aanpassingen Woningaanpassingen, aangepaste auto
- Zaakschade Kapotte kleding, telefoon, fiets
Immateriële schade
Vergoeding voor niet-financiële schade: pijn en leed.
- Smartengeld Vergoeding voor pijn, verdriet en minder levensvreugde
- Psychisch leed Angstklachten, PTSS, depressie na het ongeval
- Gederfde levensvreugde Hobby's of activiteiten die je niet meer kunt doen
- Affectieschade Vergoeding voor naasten bij ernstig letsel of overlijden
Schadevergoeding bij overlijden
Wanneer iemand overlijdt door een ongeval waarvoor een ander aansprakelijk is, hebben nabestaanden recht op schadevergoeding. Dit omvat:
- Begrafeniskosten - uitvaart, rouwadvertenties, grafsteen
- Gederfd levensonderhoud - het weggevallen inkomen van de overledene
- Affectieschade - vaste bedragen voor partners, kinderen en ouders
- Ziektekosten - medische kosten gemaakt voor het overlijden
Wanneer heb je recht op vergoeding?
Je hebt recht op vergoeding van personenschade als aan twee voorwaarden is voldaan:
Er is een aansprakelijke partij
Iemand anders moet verantwoordelijk zijn voor het ongeval of incident. Dit kan een automobilist zijn, een werkgever, een hondeneigenaar of iemand anders wiens handelen of nalaten tot de schade heeft geleid.
Er is aantoonbare schade
Je moet kunnen aantonen dat je schade hebt geleden. Dit kan met medische verklaringen, loonstroken, bonnetjes en andere bewijsstukken. Bij smartengeld wordt gekeken naar de ernst en gevolgen van het letsel.
Bij veel situaties is de aansprakelijkheid duidelijk. Denk aan een automobilist die van achteren op je inrijdt, een werkgever die onvoldoende veiligheidsmaatregelen trof, of een hond die je bijt. In zulke gevallen staat je recht op vergoeding meestal niet ter discussie.
Waarom is rechtsbijstand bij personenschade gratis?
Bij personenschade hoef je de kosten van een advocaat of letselschade-expert niet zelf te betalen. De aansprakelijke partij moet namelijk ook de kosten van jouw belangenbehartiger vergoeden.
Dit volgt uit de Nederlandse wet en rechtspraak. Het idee daarachter: personenschade afhandelen is zo ingewikkeld dat het redelijk is om een expert in te schakelen. Die kosten horen bij de schade en worden dus door de verzekeraar van de tegenpartij betaald.
Je betaalt geen voorschot, geen uurtarief en geen eigen bijdrage. De kosten worden rechtstreeks bij de tegenpartij in rekening gebracht.
Soorten personenschade
Personenschade kan ontstaan door verschillende soorten ongevallen en incidenten. Klik op een categorie voor meer informatie.
Veelgestelde vragen
Wat is personenschade?
Personenschade is alle schade die ontstaat door lichamelijk of psychisch letsel, of door het overlijden van een persoon. Het omvat letselschade (schade voor het slachtoffer zelf), overlijdensschade (schade voor nabestaanden) en affectieschade (vergoeding voor het verdriet van naasten).
Wat is het verschil tussen personenschade en letselschade?
Letselschade is een onderdeel van personenschade. Letselschade gaat specifiek over de schade die jij als slachtoffer lijdt door je verwondingen. Personenschade is breder en omvat ook de schade die anderen lijden, zoals nabestaanden bij een overlijden.
Wat is het verschil tussen personenschade en zaakschade?
Personenschade is schade aan personen (letsel of overlijden). Zaakschade is schade aan bezittingen, zoals je auto, fiets of kleding. Bij veel ongevallen ontstaan beide soorten schade en worden ze samen afgehandeld.
Wie betaalt de personenschade?
De aansprakelijkheidsverzekeraar van de veroorzaker betaalt de schade. Bij verkeersongevallen is dit de WAM-verzekering, bij bedrijven de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, en bij particulieren de AVP (aansprakelijkheidsverzekering particulieren).
Wat valt er allemaal onder personenschade?
Onder personenschade vallen medische kosten, inkomensverlies, smartengeld, reiskosten, huishoudelijke hulp, aanpassingen aan je woning, en bij overlijden ook begrafeniskosten en gederfd levensonderhoud voor nabestaanden.
Wat is het verschil tussen materiële en immateriële schade?
Materiële schade is concrete, meetbare schade zoals medische kosten, inkomensverlies en reiskosten. Immateriële schade is niet-financiële schade: pijn, verdriet en verminderde levensvreugde. Voor immateriële schade ontvang je smartengeld.
Wat is de verjaringstermijn bij personenschade?
De verjaringstermijn is 5 jaar vanaf het moment dat je bekend bent met de schade en de aansprakelijke partij. Bij letsel dat pas later aan het licht komt, gaat de termijn pas lopen vanaf dat moment. Er geldt een absolute termijn van 20 jaar na het ongeval.
Meer weten?
Wil je weten hoe een personenschadeclaim in de praktijk werkt? Bekijk het stappenplan of lees meer in onze kennisbank.